Województwo podkarpackie chce odczarować myślenie o obszarach chronionych jako o barierze dla rozwoju, dlatego zleciło opracowanie dokumentu, który pomoże gminom na polsko-słowackim pograniczu w budowaniu oferty turystycznej, a tym samym wzmacnianiu lokalnej gospodarki w oparciu o cenne przyrodniczo tereny. Pomagają w tym Fundusze Europejskie z Programu Interreg Polska–Słowacja 2021-2027.
Dokument: „Obszary przyrodnicze szansą zrównoważonego rozwoju na pograniczu polsko-słowackim w województwie podkarpackim” ma dać gminom i lokalnym przedsiębiorcom konkretne narzędzia do działania tam, gdzie przyroda jest najcenniejszym – ale często niedocenianym – zasobem. Jego przygotowanie zlecił departament Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego:
– Ten dokument ma pokazać, że ochrona przyrody może iść w parze z rozwojem. Chcemy, aby podkarpackie samorządy dostrzegły, że obszary chronione są dużą szansa, a nie barierą – mówi Andrzej Kulig, dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska UMWP.
Opracowanie ma pokazać, jak planować rozwój, a szczególnie inwestycje i turystykę na terenach, gdzie przeważają różne formy ochrony przyrody, takie jak np. parki narodowe, krajobrazowe czy obszary Natura 2000. Ma to być swego rodzaju „zrównoważony biznesplan” dla gmin, bazujący na ich potencjale przyrodniczym.
– Chcemy, by ten dokument był z jednej strony analizą obszarów cennych przyrodniczo, a z drugiej by wskazywał potencjał tych terenów do rozwoju turystyki, edukacji ekologicznej oraz lokalnej gospodarki rozwijanej z poszanowaniem przyrody i krajobrazu– wyjaśnia Magdalena Radecka – Gibała, kierownik oddziału ds. ochrony bioróżnorodności, przyrody i krajobrazu w UMWP.
Opracowanie, realizowane w ramach projektu „Korytarze ekologiczne na pograniczu polsko-słowackim w województwie podkarpackim” dofinansowanego z programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027, ma również ułatwić gminom sięganie po środki zewnętrzne. Dokument będzie zawierał rekomendacje i przykłady działań. Dokument przygotowuje firma Ekovert, która wygrała przetarg:
– Dzięki przeprowadzeniu rzetelnych analiz i zebraniu danych z regionu, możliwe będzie wskazanie drogi, która pogodzi interesy przyrody z działalnością człowieka. Gminy oraz lokalni przedsiębiorcy otrzymają wiele wskazówek oraz gotowych „ścieżek” do wykorzystania na temat kierunków rozwoju z poszanowaniem zasobów przyrodniczych – mówi Magdalena Bernatowicz z firmy Ekovert.
Na opracowaniu, które ma być gotowe pod koniec 2026 roku, mają skorzystać szczególnie lokalni przedsiębiorcy: branża noclegowa i gastronomiczna, przewodnicy, transport lokalny, rzemiosło oraz producenci regionalnych i ekologicznych wyrobów. Dokument pokaże również analizę przypadków dwóch wybranych gmin o najwyższym potencjale przyrodniczym.
– Na tej podstawie będzie można ustalić, co się sprawdza i co daje gminom realne źródło dochodu i rozwoju, a nad czym jeszcze warto popracować. Będzie to świetny przykład dla pozostałych samorządów, by wdrożyć najlepsze rozwiązania dla siebie lub wprowadzić inne, adekwatne do specyfiki danego obszaru – dodaje Magdalena Bernatowicz.
Projekt, w ramach którego powstaje dokument, jest realizowany na obszarze kilkunastu powiatów oraz miast Podkarpacia i Małopolski. W województwie podkarpackim są to powiaty: bieszczadzki, sanocki, leski, brzozowski, krośnieński, jasielski, rzeszowski, przeworski, przemyski oraz miasta: Krosno, Rzeszów i Przemyśl. Koszt opracowania wynosi 239 850 zł brutto z czego 191 880 zł stanowi dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej.
